کود سبز

کود سبز و مزایای استفاده از آن در کشاورزی

یکی از راههای افزایش ماده آلی خاک استفاده از کود سبز در تناوب زراعی می باشد. منظور از کود سبز شخم زدن گیاه در خاک پس از رشد کافی و بدون برداشت محصول است.

اثر کود سبز بر خصوصیات فیزیکی خاک همانند کود حیوانی می باشد ولی کود سبز عملاً مواد غذایی به خاک اضافه نمی کند، بلکه گیاه آن چه را که طی رشد خود از خاک جذب کرده و در خود ذخیره نموده است به خاک بر می گرداند .

در صورتی که از گیاهان تیره بقولات بعنوان کود سبز استفاده شود تمام ازت تثبیت شده را به خاک بر می گرداند. از طرف دیگر کود سبز با جذب و ذخیره مواد غذایی در خود از شسته شدن آنها جلوگیری می نماید.

گیاه مورد استفاده بعنوان کود سبز می بایستی اثرات فیتوتوکسینی بر رشد محصول بعدی نداشته باشد، فصل رشد کوتاهی داشته، تراکم بوته بالا را تحمل کند و رشد سبزینه ای زیادی داشته باشد تا علاوه بر این که مقدار زیادی ماده آلی به خاک اضافه می کند، پوشش کامل خاک را تامین نماید.

پوشش کامل خاک برای جلوگیری از فرسایش خاک و بازداری رشد علفهای هرز ضرورت دارد.

بنابراین اهداف کود سبز را می توان در افزایش ماده آلی خاک، حفظ مواد غذائی خاک، جلوگیری از فرسایش خاک و مبارزه با علفهای هرز خلاصه نمود.

گیاهانی مثل منداب، ماش، باقلا، شبدر، یونجه، گندم سیاه، چاودار و شبدر ایرانی به خوبی در خاکهای فقیر رشد می کنند و در بهبود باروری و ساختمان خاکها موثر می باشند.

کود سبز را حداقل دو هفته قبل از کاشت محصول اصلی به خاک بر میگردانند.

هرچه درصد مواد خشبی کود سبز بیشتر و ازت آن کمتر باشد، می بایستی با فاصله زمانی طولانی تری از کاشت محصول اصلی به خاک برگردانده شود.

در صورتی که از گیاهانی مثل یونجه یا شبدر بعنوان کود سبز استفاده می شود می بایستی ابتدا آنها را با ماشین آلاتی مانند کولتیواتور پنجه غازی از پائین طوقه قطع نمود تا خشک گردند و یا آنها را با علف کش راندآپ یا توفوردی خشک کرد و ۳ تا ۴ هفته بعد از طوقه کن کردن یا تیمار با علف کش در وضعیت گاورو بودن خاک شخم شوند. در غیر این صورت رشد مجدد این گیاهان به وقوع پیوسته و به صورت علف هرز در خواهند آمد.

هیچگاه نبایستی کود سبز را بعنوان علوفه برداشت و یا مورد چرای دام قرار داد. این عمل باعث خروج مواد غذائی از خاک گشته و ممکن است رشد و عملکرد محصول بعدی را نقصان دهد. چرای دام یا یک برداشت مختصر علوفه از کود سبز هنگامی امکان پذیر است که کود شیمیائی کافی به خاک داده شود و آیش فصلی موجود اجازه رشد مجدد و کافی را به کود سبز بدهد.

معرفی گیاه منداب به عنوان کود سبز

گیاه منداب با هدف حاصلخیزی خاک و پایداری تولید به عنوان کود سبز در اراضی کشاورزی کشت می شود.

حاصلخیزی خاک، جبران فقر خاک و نگهداری آب را از جمله فواید کشت منداب در اراضی کشاورزی است و کشت های پی در پی باعث فقر مواد غذایی خاک می شود.

منداب در اواخر آبان و اوایل آذرماه کشت و در فروردین ماه همزمان با تشکیل گلها به عنوان کود سبز به زمین برگردانده می شود.

اصلاح ساختمان خاک، تامین عناصر مورد نیاز گیاه بعد از منداب و جلوگیری از مصرف بی رویه کودهای شیمیایی از فواید کشت گیاه منداب است. کشت این گیاه برای حذف کودهای شیمیایی و افزایش عملکرد گیاه است.

گیاه منداب با آب و زمین شور سازگاری دارد، ازت موجود در این گیاه در اصلاح و غنی‌سازی خاک و کاهش شوری زمین زراعی تاثیرگذار است. کاشت این گیاه باعث اصلاح و باروری بیشتر زمین می‌شود. در برخی مناطق کاشت منداب به صورت مخلوط با جو ، صورت می گیرد.

مزایای کشت منداب

در صورت کاشت منداب با هدف تامین کود سبز باید قبل از گلدهی (معمولاً اوایل بهمن ماه) با عملیات شخم زنی به خاک برگردانده شود. این کار باعث برگردانده شدن ازت به خاک می شود که کاهش مصرف کود ازت در کشت های بعدی را به دنبال خواهد داشت. در صورتی که کشاورزان بخواهند این گیاه را به خاک بازگردانند، برداشت علوفه بعد از گلدهی انجام می شود و چین آخر به زمین برگردانده خواهد شد.

سبک کردن بافت خاکهای منطقه از رس بالا و سنگین، افزایش نفوذ آب در خاک، از بین رفتن علفهای هرز ، تولید بذر و کاهش مصرف آب در کشتهای بعدی به علت افزایش مواد آلی خاک را از جمله مزایای استفاده از کشت گیاه منداب به عنوان کود سبز برشمرد. منداب علاوه برتامین علوفه ، موجب مرغوبیت خاک و کیفی سازی زمین های زراعی می شود.

در فصل زمستان که کمتر گیاهی گلدهی دارد گیاه منداب گلهای زرد رنگ خود را در مزارع برای تامین خوراک زنبورها و تولید عسل به رخ می کشد.

شرایط کاشت منداب

منداب گیاهی است که با اکثر خاک ها سازگاری دارد ولی در خاک های شنی ، ماسه ای و خاک هایی که زهکشی خوبی دارند بهتر و پربارتر رشد میکند. این گیاه در دمای سرد و یخبندان مقاومت دارد و گستره مناسب دمایی جهت رشد مناسب و بهینه این گیاه ۱۵ تا ۲۰ درجه سانتی گراد می باشد. در مورد آبیاری این گیاه بهتر است که زمان آبیاری مناسب باشد و به دقت تنظیم گردد چراکه رطوبت بیش از حد نیاز این گیاه را نابود میکند.

عدم آبیاری به موقع و منظم نیز می توان در مورد گیاه منداب خطر آفرین باشد، چرا که در اینصورت خطر آفاتی مثل سوسک منداب و انواع بیماری های قارچی و ویروسی گیاه را تهدید میکند.

در کاشت گیاه منداب به وسیله بذر بهتر است فاصله بین بوته ها و ردیف های کاشت جهت بدست آوردن حداکثر راندمان رعایت گردد. بر همین اساس پیشنهاد می گردد فاصله بین ردیف های کاشت تا ۱۰ سانتی متر و فاصله بین بوته ها تا ۲ سانتی متر مد نظر قرار گیرد.

همچنین لازم است در مورد گیاه منداب عمق کاشت رعایت گردد و از آنجایی که این گیاه به نور نیاز دارد نباید بذر آن خیلی عمیق کاشته شود در غیر این صورت جوانه ها سبز نمی گردند.

2 دیدگاه برای مطلب "کود سبز" ثبت شده است

  1. Сialis گفت:

    This page truly has all the info I needed concerning this subject and didn’t know who to ask.

    1. kianmehr گفت:

      hello dear Cialis,
      if you have any other question, we are here to answer.

دیدگاه ارزشمند خود را ثبت نمائید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *