فهرست مطالب

هرس درختان پسته

برای اینکه باغ پسته از نظر عملکرد محصول در وضعیت مطلوبی قرار گیرد نیاز به مدیریت مناسب باغبانی و عملیات به زراعی دارد. مدیریت هرس، آبیاری، تغذیه و آفات و بیماریها از روشهای اقتصادی تر کردن تولید در باغات پسته است. یکی از زیباترین هنرهایی که در باغبانی وجود دارد هنر هرس می باشد؛ یعنی به همان اندازهکه یک هرس خوب برای درخت سودمند است، هرس بد برای درخت زیان آور می باشد. منظور از هرس درختان، قطع قسمت های مختلف گیاه اعم از ریشه، ساقه، برگ و میوه در طول فصل رشد می باشد. این کار برای تقویت قسمت های باقیمانده درخت و افزایش عملکرد و کیفیت میوه بسیار اهمیت دارد.

زمان هرس:

  •  هرس زمستانه (سیاه)

این نوع هرس بایستی پس از ریزش برگ (خزان) و قبل از متورم شدن جوانه ها در اواخر زمستان انجام و به اتمام برسد. هرس زمستانه باعث ضعف کمتر و تقویت بیشتر جوانه های باقی مانده درخت می شود. هرس شدید زمستانه باعث تاخیر باردهی درخت می شود.

  • هرس تابستانه (سبز)

هرس تابستانه در تنظیم میوه دهی موثر بوده و درواقع مکمل هرس زمستانه می باشد. هرس تابستانه غالباً در مورد درختان جوان پسته قبل از باردهی انجام می شود و در درختان بالغ صرفاً جهت حذف شاخه های بیمار، معیوب و مانع که در مسیر رفت و آمد باغ هستند، انجام می شود.

انواع هرس:

هرس فرم دهی (تربیت) درختان پسته:

اگر هرس به منظور ایجاد فرم مناسب در درخت انجام شود به آن هرس فرم دهی گویند. در انجام هرس فرم درختان پسته علاوه بر ایجاد اسکلت قوی و محکم، با تحریک رشد شاخه های مناسب، تاج متراکم و متوازن ایجاد می شود؛ همچنین افزایش میزان رشد شاخه های نگهداری شده یکی دیگر از مزایای هرس فرم در درختان پسته است. هرس فرم از یک سال بعد از پیوند توصیه می شود و مراحل اجرای آن 4 تا 5 سال طول می کشد.

مراحل انجام هرس فرم:

برای انجام هرس فرم در درختان پسته، در سال اول پس از کاشت نهال در محل باغ، عملیات پیوند بر روی نهال های کاشته شده انجام می شود. در اولین فصل خواب، عملیات سربرداری شاخه های پیوندی از ارتفاع 100 90- سانتی متری صورت می گیرد. در دومین فصل رشد، از میان شاخه های جانبی ایجاد شده سه تا چهار شاخه در سه الی چهار جهت مختلف نگهداری شده و بقیه شاخه ها حذف می شوند. این شاخه ها به عنوان اسکلت اولیه درخت انتخاب می شوند. در انتخاب شاخه ها باید به زاویه بین آنها توجه کرد و زاویه مناسب بین آنها انتخاب شود. اگر زاویه بین شاخه ها کمتر از حد معمول باشد و یا زاویه بسته ای داشته باشند در سال های بعد بر اثر کوچکترین فشار مکانیکی شکسته می شوند. در دومین فصل خواب سربرداری شاخه های اولیه از ارتفاع 30 سانتی متری صورت می گیرد. در سومین فصل رشد عملیات حذف پاجوش ها و جلوگیری از رشد بیش از حد شاخه های جانبی انجام می شود. در فصل خواب سال سوم، سربرداری شاخه های ثانویه همانند سال دوم خواب خواهد بود. در چهارمین فصل رشد پاجوش های اضافی هرس می شوند. در فصل خواب سال چهارم فقط شاخه های باریک، بلند و آنهایی که دارای رشد عمودی هستند هرس می شوند. در فصل خواب سال پنجم شکل و اسکلت مورد نظر بایستی تکمیل شده باشد. متاسفانه در بیش از 90 درصد از باغات پسته هرس فرم انجام نشده است و درختان به شیوه سنتی یعنی درختچه ای پرورش یافته اند.

هرس باردهی:                                   

پس از هرس فرم دهی بایستی هرس باردهی روی درخت انجام شود به این معنی که درخت هرساله نیاز به هرس دارد که بر حسب ضرورت ابتدا باید شاخه های آسیب دیده و آفت زده از پایین ترین محل آسیب حذف شده و پس از آن از چسب هرس و محلول پاشی با ترکیب اکسی کلرور مس استفاده گردد تا از نفوذ عوامل بیماری زا و سرما جلوگیری شود.

هرس باردهی شامل دو نوع است:

 هرس سربرداری:

از آنجا که که رشد بیش از 30-40 سانتی متر در سال مطلوب نمی باشد، لذا هرس سربرداری برای حذف رشد اضافه صورت می پذیرد. در این نوع هرس معمولا یک سوم انتهایی شاخه سربرداری می شود. هرس سربرداری نسبت به هرس تنک شاخه در تقویت درخت و افزایش کیفیت و کمیت محصول بیشتر موثر است. در این روش، هدف اصلی، جلوگیری از رشد رویشی بیش از حد جوانه انتهایی و تقویت رشد جوانه های جانبی است. سربرداری شاخه، باعث افزایش شاخه های جانبی و افزایش شاخه های میوه دهنده و افزایش عملکرد می شود. در انجام عملیات سربرداری، دانستن اختلاف بین جوانه های رویشی و زایشی از اهمیت خاصی برخوردار است و باید حداقل 2-3 جوانه رویشی آخری بر روی شاخه سرزنی شده وجود داشته باشد. بهتر است عملیات سربرداری در اسفندماه انجام شود. اگر سربرداری در زمستان و یخبندان انجام شود امکان دارد سه تا چهار سانتی متر از ابتدای شاخه خشک و منبع آلودگی شود.

هرس تنک شاخه:

در هرس تنک شاخه، شاخه هایی که به سمت داخل تاج هستند باید هرس شوند چون باردهی خوبی ندارند. همچنین شاخه هایی که به سمت پایین حرکت می کنند باید هرس شوند. در داخل درخت جاهایی که شاخه های زیادی وجود دارد باید تعدادی از این شاخه ها هرس شوند چون این شاخه ها عملیات سمپاشی به درستی بر روی آنها انجام نمی شود و باردهی مناسبی ندارند. همچنین شاخه هایی که روی هم افتاده و با هم سایش دارند بایستی شاخه ای که سن کمتری دارد و نازک تر است حذف شود. حذف تدریجی شاخه های پایینی مماس با سطح خاک از اهمیت خاصی برخوردار است زیرا تشکیل میوه های چنین شاخه هایی معمولا ریزش محصول، تماس با زمین و آلودگی های قارچی را به دنبال دارد. در زمان هرس، نباید شاخه ها از ته بریده شوند و طوقه شاخه بایستی سالم باقی بماند. برای حذف شاخه های سیاه، فقط بریدن قسمت خشک شده کافی نیست، بلکه باید تا محل اولیه شاخه جدید حذف شود. پاجوش های درختان سالم حتما حذف شوند ولی در درختان بیمار و ضعیف باید تعدادی پاجوش قوی را باقی گذاشت تا بتوان در صورت مرگ درخت، پاجوش ها را پیوند زد.

دو خصوصیت پسته که باید در برنامه هرس مد نظر قرار گیرد اول سال آوری و دوم، غالبیت انتهایی شدید در پسته است. در سال های پرمحصول مصرف زیاد مواد غذایی برای رشد میوه و پرشدن مغز باعث می شود مواد غذایی مورد نیاز به جوانه های گل در حال تشکیل نرسد. این مسئله باعث ریزش جوانه های گل روی شاخه و ایجاد شرایط کم محصولی برای سال بعد می شود و پدیده سال آوری اتفاق می افتد. در اثر پدیده غالبیت انتهایی جوانه انتهایی بیش از حد رشد کرده و منجر به رشد طولی بیش از حد شاخه زیر آن و جلوگیری از رشد جوانه ها و شاخه های جانبی می گردد. برای مدیریت این دو خصوصیت بایستی در عملیات هرس، شاخه هایی که فقط یک جوانه رویشی انتهایی دارند و هیچ جوانه زایشی )جوانه گل( ندارند را تا محلی که شاخه جانبی وجود دارد هرس کنیم. با این کار از رشد بیش از حد جوانه انتهایی جلوگیری کرده و باعث می شود شاخه های جانبی نگهداری شده، در سال بعد شروع به رشد کرده و موجب افزایش شاخه های میوه دهنده شوند؛ همچنین تاج متراکمی برای درخت به وجود آید.

در رقم های مختلف معمولا بایستی هرس های مختلفی اعمال کنیم. به عنوان مثال در رقم اکبری درختی است که ناخنک زیاد دارد و انجام هرس معمولا با قیچی انجام می شود. ناخنک هایی که سال قبل تشکیل شده اندبایستی هرس شوند. در یک شاخه 3 الی 4 عدد از ناخنک ها را نگهداری کرده و بقیه را هرس می کنیم. اگر شاخه ای بیشتر از 40 سانتی متر رشد کرده است نیاز به هرس سربرداری دارد. برای این کار معمولا سه تا چهار جوانه رویشی بالای جوانه های گل نگه داشته و بقیه شاخه را سربرداری می کنیم )یک سوم شاخه را سربرداری می کنیم.( با این کار جوانه های رویشی باقیمانده در سال بعد هر کدام تبدیل به یک شاخه شده و باعث گسترش تاج درخت می شوند و شاخه های میوه دهنده افزایش می یابد.

در پایان عملیات هرس بایستی شاخه های هرس شده را از باغ خارج و حتی الامکان خارج از محل باغ سوزانده شوند.

جهت مشاهده مطلب روی لینک زیر کلیک کنید:

هرس درختان پسته

خانه خدماتتماس ارتباط با ما